islam tarihinde evrim teorisi - Şiirler Güzel sözler -->

islam tarihinde evrim teorisi

Tarih : Şubat 17, 2020 Yorum (3)

Merhaba sevgili okur, bu yazımızda İslam tarihinde evrim teorisi üzerine çalışma yapmış ve felsefi birikimlerle teorik yapı üzerinde incelemelerde bulunulmuş Evrim teorisini inceleyen İslam tarihinde yer edinmiş kişilerin bilgilerini buraya özet şeklinde işliyoruz.

#islam tarihi #evrim teorisi


İslam Düşünürleri Darwin’den Önce Evrimden Bahsetmiş miydi?

Evrimleşmenin, İslam tarihinde Darwin’den bin küsür yıl önce ele alınmış ve işlenmiş olduğunu çeşitli kaynaklardan görebiliyoruz. Darwin’in evrim teorisi ile İslam düşüncesindeki evrimin farkı, Darwin evrimi, doğal seçilim, uyum sağlama ve tesadüfler gibi etmenlere bağlarken, İslam düşüncesindeki evrimciler, tüm bu süreci Allah’ın yarattığını söyler.


El-Cahız ve Evrim (M.S. 761-898)

İslam düşüncesinde evrimleşme konusunu ciddi bir şekilde ilk işleyen kişilerden biri İslam felsefesi konusunda kitapları olan El-Cahız‘dır. El-Cahız’ın, Kitab el-Hayavan (Hayvanlar Kitabı), 350′den fazla hayvan türünü şiirsel anlatım, anekdotlar ve atasözleri ile açıklayan ve tanımlayan ansiklopedik bir eserdir. Kitapta el-Câhiz doğal çevrenin hayvanlar üzerindeki etkisinden söz etmiş ve evrim kuramından bahsetmiştir. Çevrenin bir hayvanın hayatta kalma olasılığına etkilerini incelemiştir Kitapta el-Cahız besin zincirlerinden de, örneklerle, bahsetmiş ve böylece bu kavramdan bahseden ilk kişi olmuştur.





İbn Miskeveyh ve Evrim (M.S. 940-1030)

El-Cahız’ın daha çok bilim açısından ele aldığı evrimleşme konusu, ünlü Müslüman filozof İbn Miskeveyh tarafından felsefi planda incelenmiştir. İbn Miskevey, ‘el-Fevzü’l-Asgar’ adlı eserinde evrimleşmeyi, Darwin’den tam 850 yıl önce incelemiş ve Darwin’in vardığı sonuçlara daha o zamandan varmıştır. İbn Miskeveyh’e göre; Yüksek alemden inen nefs (ruh) çeşitli dünya varlıklarında kendini göstere göstere tekamül etmiş, nihayet insanlık mertebesine gelmiştir. Ruh bitkiden sürüngen hayvanlara, oradan maymunlara ve insanlık mertebesine kadar yükselmiştir. (İbn Miskeveyh’in bu düşünceleri için bknz. el Fevzü’l-Asgar, syf: 76-83)

Erzurumlu İbrahim Hakkı ve Evrim (1809-1882)

Erzurumlu İbrahim Hakkı, Marifetnamesi’nde (syf: 31-33) evrim hakkındaki görüşlerini şöyle özetlemiştir: “Varın yok olması, yoğun var olması mümkün değildir. Var daima var, yok da daima yoktur. Fakat var, bir mertebeden diğer mertebeye, bir halden diğer hale geçebilir. Allah’ın emriyle felekler ve yıldızlar hareket edip dört unsur (eleman), istihale (evrim) ile birbirine karışmış, unsurların izdivacından (karışımından) önce madenler, ondan bitkiler, ondan hayvanlar vücuda gelmiş ve hayvan kemalini bulunca insan meydana gelmiştir. Madenlerle bitkiler arasında ara varlık mercandır, bitkilerle hayvanlar arasında ara varlık hurmadır, hayvanlarla insanlar arasında ara varlık maymundur. Zira cümle azası, kıl ve kuyruktan başka içi dışı insana benzer. Aracıların varlığının hikmeti şudur ki, her biri kendi mertebesinin aşağısından en yükseğine vasıl olup varlıklar mertebesi bir düzenle sıralanıp insan mertebesinde son bulur. Gaye, devr-ü zemanın tetimmesi (yaratıkları dolaşan nefsin, olgunluğun doruğu olan başlangıç noktasına varması), cihanın özü olan insanın meydana gelmesidir. İşte bu mertebede ahlaken yükselip Tanrı huylarıyla vasıflanan kişi, marifet kemaline erip küllî (bütünsel) akla kavuşmuş ve bu mertebede varlık dairesi birleşip tamamlanmıştır. Onun iptidası (o dairenin başlangıcı) akl-ı evvel (ilk akıl), sonu da insan-ı kâmildir (olgun insan).”

Mevlana Celaleddin-i Rumi ve Evrim (1491-1574)

Bir çok yazar ve düşünür, aşağıdaki şiirde Mevlana’nın evrimden bahsettiğini iddia eder.
Taş olarak ölmüştüm, bitki oldum.
Bitki olarak öldüm ve hayvan oldum.
Hayvan olarak öldüm, o zaman insan oldum.
Öyleyse ölümden korkmak niye?
Hiçbir sefer kötüye dönüştüğüm,
Ya da alçaldığım görüldü mü?
Bir gün insan olarak ölüp,
ışıktan bir yaratık,
rüyaların meleği olacağım.
Fakat yolum devam edecek,
Allah’tan başka her şey kaybolacak.
Hiç kimsenin görüp duymadığı birşey olacağım.
Yıldızların üstünde bir yıldız olup,
Doğum ve ölüm üzerinde parlayacağım.’

 

Sonuç olarak İslam tarihinde evrim teorisi incelendiğinde, İslami düşünürlere göre Evrim teorisini sonsuz kudret sahibi Allah cellerahmanın başlatabileceğini söylerler. 

 

Diğer Darwin teorisine göre düşünürler Allaha ihtiyaç olmadığını evrim kendi kendine geliştiğini söylemektedirler. 






3 Comments

Comments Yap
avatar

Caner Taslaman' ın bu konu ile ilgili bir kitabı var. Bir Müslüman Evrimci Olabilir mi? adında.

Cevapla
avatar
Evrim Teorisi bilgi 18 Şubat 2020 01:41

'' Bir Müslüman, Hz. İsa'yı ilahlaştıranlardan dolayı Hz. İsa'ya sevgisinden vazgeçmediği gibi bilimi ateizm için araçsallaştırmaya çalışan ateitler yüzünden Allah'ın yarattığı varlıkları tanımamızda en önemli yardımcılarımızdan biri olan bilimden vazgeçmemelidir. ''

Evrim TEORİSİ

Cevapla
avatar
Bir Müslüman Evrimci olabilir mi 18 Şubat 2020 01:43

Kitabın yazılış amacı adından belli zaten; kitap size evrim teorisini anlatmayı, açıklamayı vaat etmiyor. Evrim teorisini desteklemek veya reddetmek gibi de bir nieyeti yok yazarın. Başlıkta sorduğu soruyu yanıtlamaya çalışıyor sadece. Bir müslümanın evrime inanmasında bir sakınca var mı onu tartışıyor. Bunu da elbette Kuran temelli yapıyor. Benim için de bu çok önemli olduğu için bunun, devamlı düşündüğüm bu konuda beni aydınlatacak bir kitap olduğuna ikna oldum. yazarın savunduğu şeyleri temellendirme biçimi de bölümden bölüme bu konuda haklı olduğumu gösterdi bana.

Kitap pek çok bölümden oluşuyor, bölümler "Ol," emrinden, tek nefisten yaratılışa, Hz. Adem'in nerede yaratıldığına, Nuh Tufanı'na ve altı gün meselesine kadar birçok konuya değinip bu konular açısından evrim teorisine inanmanın müslümanlar için sakıncası olup olmadığını tartışıyor.

Cevapla


Okuduğunuz bu konu için yorum yapmak istermisin ?
Daha fazla içerik paylaşmamız için heyecanlanmalıyız bize yorum yaparak fişeklenmemizi sağlarmısın ?
*******************
#Edebiyat Sitesi Yazı - Yorum ilişkisi içerisindedir bu yüzden
******************
Yorumlarınızı önemsiyoruz ve bizim için yorumlarınız önemli.

******************
Yorum yapmak için Forumu doldurup düşüncenizi paylaşın lütfen
*****************